آلیاژهای آهنی
چدن خاکستری و چدن داکتیل (نشکن)، فولاد کربنی، فولاد آلیاژی، فولاد زنگ‌نزن و فولادهای دوفازی.
Casting & Metallurgy
خدمات ریخته‌گری و مهندسی آلیاژهای صنعتی
معرفی خانواده‌های آلیاژهای آهنی و غیرآهنی، معیارهای انتخاب مواد، روش‌های ریخته‌گری و کنترل کیفیت قطعات ریختگی.
Foundry Engineering
ریخته‌گری و انتخاب آلیاژ
انتخاب گرید و روش تولید باید با توجه به خواص مکانیکی، خوردگی، دما، هندسه، ضخامت مقاطع و الزامات استاندارد انجام شود.
آلیاژهای غیرآهنی
آلومینیوم‌برنز، نیکل‌آلومینیوم‌برنز، برنز قلع‌دار و آلیاژهای پایه نیکل.
مهندسی مواد
بررسی ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی، ریزساختار و مقاومت خوردگی.
Ferrous Alloys
آلیاژهای آهنی
گریدهای زیر نمونه‌هایی از مواد ریختگی پرکاربرد در قطعات صنعتی و شیرآلات هستند.
| خانواده | استاندارد | گریدهای نمونه | ویژگی و کاربرد کلی |
|---|---|---|---|
| چدن خاکستری | ASTM A48 | Class 25، 30، 35 | گرافیت پولکی، میرایی ارتعاش و ماشین‌کاری مناسب؛ کاربرد در قطعات عمومی. |
| چدن داکتیل | ASTM A536 | 60-40-18، 65-45-12، 80-55-06 | گرافیت کروی و ترکیبی از استحکام و شکل‌پذیری؛ مناسب بسیاری از بدنه‌ها و قطعات تحت بار. |
| فولاد کربنی ریختگی | ASTM A216 | WCB، WCC | بدنه‌ها و قطعات تحت فشار با کاربرد گسترده در صنعت. |
| فولاد آلیاژی ریختگی | ASTM A217 | WC6، WC9، C5، C12 | برای شرایط دمایی و مکانیکی خاص با انتخاب دقیق گرید. |
| فولاد ریختگی دمای پایین | ASTM A352 | LCB، LCC، LC3 | برای کاربرد در دماهای پایین با الزامات چقرمگی مشخص. |
| فولاد زنگ‌نزن آستنیتی | ASTM A351 | CF8، CF8M، CF3M | مقاومت خوردگی بر اساس ترکیب و شرایط محیطی. |
| فولاد دوفازی | ASTM A995 / A890 | CD3MN، CE3MN و گریدهای دیگر | ساختار فریتی–آستنیتی، استحکام و مقاومت خوردگی مناسب برای سرویس‌های منتخب. |
نکته متالورژیکی: خواص مکانیکی چدن داکتیل و فولادهای ریختگی به ضخامت، سرعت انجماد، محل نمونه‌برداری، عملیات حرارتی و شرایط تولید وابسته است. مشخصات نمونه استاندارد نباید بدون بررسی به تمام مقاطع قطعه تعمیم داده شود.
Non-Ferrous Alloys
آلیاژهای غیرآهنی
آلیاژهای مسی و پایه نیکل بر اساس نوع سیال، شرایط خوردگی و سایش و الزامات کاری انتخاب می‌شوند.
| خانواده | گرید نمونه | استاندارد مرجع | ویژگی و کاربرد کلی |
|---|---|---|---|
| آلومینیوم‌برنز | C95400 | ASTM B148 | مقاومت سایشی و خوردگی مناسب در کاربردهای صنعتی منتخب. |
| نیکل‌آلومینیوم‌برنز | C95800 | ASTM B148 | کاربردهای دریایی و قطعات در معرض آب شور، با توجه به شرایط سرویس. |
| برنز قلع‌دار | C83600 | ASTM B62 | آلیاژ مسی ریختگی برای اتصالات و قطعاتی مانند شیرآلات، در محدوده کاربرد استاندارد. |
| آلیاژهای پایه نیکل | گریدهای منتخب ریختگی | ASTM A494 | آلیاژهای مقاوم به خوردگی برای محیط‌های شیمیایی و سرویس‌های خاص. |
انتخاب آلیاژ: C95400 و C95800 هر دو آلومینیوم‌برنز هستند اما ترکیب، خواص و حوزه کاربرد یکسانی ندارند. همچنین C83600 دارای سرب در ترکیب است و کاربرد آن باید با محدودیت‌های سیال و مقررات مرتبط تطبیق داده شود. استاندارد آلیاژ، روش تولید و شرایط سرویس باید با هم بررسی شوند.
Metallurgical Data
چه اطلاعاتی برای هر گرید ارائه می‌شود؟
بانک اطلاعات مواد سایت می‌تواند به‌تدریج برای گریدهای پرکاربرد تکمیل شود.
ترکیب شیمیایی
عناصر اصلی و حدود مجاز هر عنصر مطابق استاندارد مربوط به آن گرید.
خواص مکانیکی
استحکام کششی، تنش تسلیم و ازدیاد طول با ذکر شرایط آزمون.
خواص فیزیکی
چگالی و سایر داده‌های فیزیکی در صورت نیاز طراحی.
سختی و ریزساختار
سختی، فازها و ساختار متالورژیکی متناسب با آلیاژ.
مقاومت خوردگی
ارزیابی متناسب با سیال، دما، غلظت و شرایط محیطی.
دمای سرویس
محدوده قابل استفاده بر اساس استاندارد و شرایط واقعی بهره‌برداری.
عملیات حرارتی
شرایط عملیات حرارتی و اثر آن بر خواص قطعه.
قابلیت تولید
قابلیت ریخته‌گری، ماشین‌کاری، جوشکاری و تکمیل سطح.
Casting Processes
روش‌های ریخته‌گری
روش تولید متناسب با هندسه قطعه، جنس، وزن، تیراژ، تلرانس و کیفیت سطح موردنیاز انتخاب می‌شود.
Sand Casting
ریخته‌گری ماسه‌ای: مناسب برای طیف گسترده‌ای از آلیاژها و قطعات با ابعاد مختلف.
Shell Molding
قالب‌گیری پوسته‌ای: مناسب برای قطعاتی که در برخی کاربردها به دقت ابعادی و کیفیت سطح بالاتری نیاز دارند.
Investment Casting
ریخته‌گری دقیق: مناسب برای قطعاتی با هندسه پیچیده و جزئیات ظریف.
Centrifugal Casting
ریخته‌گری گریز از مرکز: مناسب برای قطعات توخالی و متقارن، مانند برخی بوش‌ها و لوله‌ها.
دامنه توانمندی: روش‌های بالا به‌عنوان روش‌های مهندسی قابل بررسی معرفی شده‌اند. انتخاب هر روش برای یک سفارش، تابع امکانات اجرایی، تأمین‌کننده، آلیاژ و مشخصات پروژه است و به‌معنای وجود همه تجهیزات در داخل مجموعه نیست.
Foundry Quality Control
کنترل کیفیت قطعات ریختگی
کنترل کیفیت از مواد اولیه و مذاب آغاز می‌شود و تا بازرسی قطعه نهایی و آزمون‌های موردنیاز ادامه می‌یابد.
| مرحله | کنترل‌های مهندسی |
|---|---|
| مواد اولیه و شارژ | شناسایی مواد، کنترل شارژ و ردیابی مواد مصرفی |
| مذاب | آنالیز شیمیایی، کنترل ترکیب و شرایط فرایند ذوب |
| قالب و ماهیچه | کنترل طرح، ابعاد، قالب‌گیری و مجاری تغذیه |
| انجماد | بررسی احتمال مک (حفره انقباضی)، تخلخل، ترک‌های گرم و دیگر عیوب انقباضی |
| قطعه خام | بازرسی ظاهری، ابعادی و ارزیابی عیوب قابل مشاهده |
| عملیات حرارتی | کنترل سیکل دما، زمان و شرایط سردکردن در صورت نیاز |
| خواص مکانیکی | آزمون کشش، تنش تسلیم، ازدیاد طول و سختی طبق استاندارد |
| متالوگرافی | بررسی ریزساختار در صورت نیاز فنی |
| NDT | VT، PT، MT، UT و RT متناسب با ماده و عیب مورد انتظار |
| آزمون نهایی | کنترل ابعاد و در قطعات تحت فشار، آزمون فشار طبق مشخصات مربوط |
مراجع تکمیلی: برای قطعات ریختگی تحت فشار، الزامات عمومی مانند ASTM A703 می‌تواند در کنار استاندارد اختصاصی مواد و مشخصات سفارش مورد توجه قرار گیرد. معیارهای پذیرش عیوب باید از استاندارد، نقشه و سفارش استخراج شوند.