VT – Visual Testing
بازرسی چشمی سطوح، ترک‌های قابل مشاهده، خوردگی، عیوب ماشین‌کاری و وضعیت ظاهری.
Valve Repair Quality Control & Inspection
کنترل کیفیت و بازرسی تعمیرات شیرآلات
برنامه‌ریزی و اجرای کنترل‌های ورودی و ابعادی، شناسایی مواد، آزمون‌های غیرمخرب، بازرسی جوشکاری، کنترل مونتاژ و آزمون نهایی بر اساس ITP و الزامات پروژه.
چارچوب کنترل
کنترل کیفیت در تمام مراحل تعمیر
کنترل کیفیت فقط به آزمون نهایی محدود نیست؛ وضعیت اولیه، عملیات تعمیر و انطباق قطعات در طول فرایند باید ثبت و ارزیابی شود.
| مرحله | فعالیت‌های کنترلی | مستندات نمونه |
|---|---|---|
| بررسی مدارک | بررسی نقشه، پلاک، کلاس، مواد و شرایط سرویس | Technical Review |
| بازرسی ورودی | ثبت وضعیت ظاهری و علائم خرابی | Incoming Inspection |
| پس از دمونتاژ | بررسی قطعات داخلی و ثبت عیوب | As-Found Report |
| کنترل ابعادی | اندازه‌گیری قطعات و مقایسه با نقشه یا معیار تأییدشده | Dimensional Report |
| کنترل مواد | بررسی MTC، Heat Number و PMI در صورت نیاز | Material / PMI Report |
| NDT | اجرای آزمون‌های متناسب با جنس و نوع عیب | NDT Report |
| کنترل تعمیر | بازرسی ماشین‌کاری، جوشکاری و عملیات تکمیلی | Repair Inspection |
| کنترل مونتاژ | بررسی جهت، لقی، پکینگ و تنظیم عملگر | Assembly Report |
| آزمون نهایی | آزمون بدنه، نشیمنگاه و عملکرد بر اساس برنامه مصوب | Final Test Report |
| تحویل | بازبینی پرونده فنی و گزارش نهایی | Final Dossier |
اندازه‌گیری دقیق
بازرسی ابعادی و هندسی
ابعاد بحرانی با توجه به نقشه، استاندارد محصول، الزامات عملکردی و نقاط حساس آب‌بندی تعیین می‌شوند.
| قطعه | پارامترهای قابل کنترل |
|---|---|
| Body | ضخامت، قطرهای داخلی، ابعاد مجاری، هم‌محوری و سطوح آب‌بندی |
| Bonnet / Cover | ابعاد اتصال، هم‌محوری، سطح فلنج و محفظه پکینگ |
| Disc / Gate | قطر یا ابعاد کلی، ضخامت، هندسه و سطح تماس با نشیمنگاه |
| Stem | قطر، راستایی، رزوه، زبری سطح و وضعیت سطوح لغزشی |
| Seat Ring | قطر، ارتفاع، عرض سطح آب‌بندی، هم‌محوری و کیفیت سطح |
| Bushing / Bearing | قطر داخلی و خارجی، لقی و وضعیت سایش |
| Packing Chamber | ابعاد محفظه، عمق و شرایط فشردگی |
| Flange | ابعاد، ضخامت، قطر دایره پیچ‌ها، سوراخ‌کاری و سطح آب‌بندی |
Vernier CaliperOutside / Inside MicrometerBore GaugeDial IndicatorHeight GaugeSurface Roughness Tester
Non-Destructive Testing
آزمون‌های غیرمخرب (NDT)
روش آزمون باید با جنس قطعه، نوع ناپیوستگی مورد انتظار، هندسه و سطح دسترسی انتخاب شود.
PT – Liquid Penetrant
شناسایی ناپیوستگی‌های باز به سطح در مواد غیرمتخلخل و غیرجاذب.
MT – Magnetic Particle
شناسایی ناپیوستگی‌های سطحی و نزدیک به سطح در مواد فرومغناطیس.
UT – Ultrasonic Testing
بررسی عیوب داخلی و در موارد مناسب، اندازه‌گیری ضخامت قطعات.
RT – Radiographic Testing
ارزیابی برخی ناپیوستگی‌های حجمی داخلی با تفسیر تصاویر رادیوگرافی.
PMI – Material Identification
شناسایی ترکیب عناصر آلیاژی برای تأیید گرید ماده، در صورت نیاز.
محدودیت روش‌ها: PT برای عیوب باز به سطح و MT فقط برای مواد فرومغناطیس مناسب است. XRF دستی برای بسیاری از عناصر آلیاژی کاربرد دارد، اما برای تعیین مطمئن کربن مناسب نیست؛ اندازه‌گیری کربن باید با روش مناسب مانند OES یا روش آزمایشگاهی معتبر انجام شود. صلاحیت کارکنان اجرای آزمون‌های غیرمخرب نیز بر اساس نظام مورد پذیرش پروژه، مانند ISO 9712، ارزیابی می‌شود.
Material Verification
کنترل مواد و ردیابی مواد
هدف، اطمینان از انطباق قطعه اصلی یا جایگزین با گرید و الزامات فنی تأییدشده است.
| کنترل | شرح فعالیت |
|---|---|
| MTC Review | بررسی گواهی مواد و انطباق با مشخصات خرید یا نقشه |
| Heat Number | حفظ قابلیت ردیابی شماره ذوب و شناسه قطعه |
| Chemical Analysis | بررسی ترکیب شیمیایی با روش مناسب |
| PMI | تأیید هویت آلیاژ در نقاط و قطعات تعیین‌شده |
| Hardness | کنترل سختی در صورت الزام مشخصات فنی |
| Mechanical Properties | بررسی نتایج کشش، تسلیم، ازدیاد طول و سایر خواص موردنیاز |
| Heat Treatment | بررسی مستندات چرخه عملیات حرارتی و وضعیت نهایی |
Welding Quality
کنترل جوشکاری تعمیراتی
در صورت نیاز به جوشکاری تعمیراتی، روش اجرا و کنترل‌ها باید پیش از شروع کار و بر اساس کد و استاندارد حاکم و دستورالعمل مصوب مشخص شوند.
| موضوع | نقاط کنترلی |
|---|---|
| WPS | بررسی دستورالعمل جوشکاری تأییدشده و دامنه کاربرد آن |
| PQR | بررسی سوابق تأیید روش جوشکاری در صورت الزام |
| Welder Qualification | کنترل صلاحیت جوشکار برای فرایند و موقعیت مربوط |
| Filler Metal | کنترل نوع، گرید، نگهداری و ردیابی مواد مصرفی |
| Preheat / Interpass | کنترل دمای پیش‌گرم و بین‌پاسی طبق WPS |
| PWHT | کنترل عملیات حرارتی پس از جوشکاری در صورت الزام |
| Post-Weld Inspection | بازرسی چشمی و NDT متناسب با روش تعمیر و معیار پذیرش |
مرجع صلاحیت: ASME Section IX در مواردی که کد حاکم یا قرارداد به آن ارجاع داده باشد، برای تأیید صلاحیت روش‌ها و جوشکاران استفاده می‌شود. الزام PWHT یا آزمون پس از جوشکاری باید از کد طراحی، مشخصات ماده و دستورالعمل تعمیر استخراج شود.
Final Testing
آزمون نهایی و معیارهای پذیرش
آزمون نهایی باید پس از تکمیل تعمیر و مونتاژ، مطابق استاندارد محصول، استاندارد آزمون و برنامه بازرسی و آزمون (ITP) مصوب انجام شود.
Shell Test
ارزیابی یکپارچگی مرز فشاری و بررسی نشتی خارجی از بدنه و اتصالات تحت فشار.
Seat / Closure Test
ارزیابی میزان نشتی از محل نشیمنگاه و سیستم بسته‌شدن شیر در شرایط آزمون تعیین‌شده.
Functional Test
بررسی حرکت کامل شیر، نبود گیرکردگی، عملکرد عملگر، جهت حرکت و وضعیت‌های کنترلی.
معیار پذیرش: فشار آزمون، مدت‌زمان نگهداشت فشار، سیال آزمون و میزان مجاز نشتی باید با توجه به نوع شیر، اندازه اسمی، کلاس، جنس نشیمنگاه، استاندارد حاکم و سفارش خرید تعیین شوند. تعیین یک فشار یا مدت‌زمان ثابت برای تمام شیرآلات صحیح نیست. آزمون پنوماتیک نیز به دلیل انرژی ذخیره‌شده، نیازمند ارزیابی ریسک و تمهیدات ایمنی ویژه است.
Quality Records
پرونده نهایی کنترل کیفیت
خروجی QC باید امکان ردیابی تصمیمات، عملیات تعمیر و نتایج آزمون را فراهم کند.
گزارش‌های بازرسی
- Incoming Inspection
- As-Found Report
- Dimensional Report
- Material / PMI Report
گزارش‌های فرایندی
- NDT Reports
- Welding Documentation
- Repair Inspection
- Assembly Inspection
گزارش‌های نهایی
- Hydrostatic / Pneumatic Test
- Functional Test
- Final QC Report
- Valve Repair Certificate